7/24 Veteriner Hekim Destek Hattı Tel: 0212 263 31 10




Anasayfa  >  KÜTÜPHANE > Köpek Bilgileri > İRİ IRKLARDA BESLENME


İri Irklarda Beslenme 24.10.2003



Köpekler, canlı ağırlıklarına göre beş gruba ayrılır. Bunlar, mini ırklar, küçük ırklar, orta ırklar, büyük ırklar ve dev ırklardır. Bazı yazarlar büyük ve dev ırkları aynı grupta kabul etmiş olsada son dönemlerde bu iki grup pek çok uzman tarafından ayrı değerlendirilmektedir.

Mini (cüce ırklar), bu gruptaki ırkların vücut ağırlığı ortalama 1-5 kg arasındadır. Bu ırklara örnek olarak, Pinscher, Chihuahua, Yorkshire Terrier, English Toy Terrier, Maltese sayılabilir.

Küçük ırklar, bu gruptaki ırkların vücut ağırlığı ortalama 5-10    kg arasındadır. Bu ırklara örnek olarak, King Charles Spaniel, Beagle, Manchester Terrier, Japanese Spitz, Dachshund, Bedlington Terrier sayılabilir.

Orta büyüklükteki ıklar, bu gruptaki ırkların vücut ağırlığı ortalama 10- 20 kg arasındadır. Bu ırklara örnek olarak, Cocker Spaniel, Cocker American, French Buldog, Irish Terrier, Saluki, Welsh Corgi, Bull Terrier sayılabilir.

Büyük ırklar, bu gruptaki ırklarda vücut ağırlığı 20- 40 kg arasındadır. Bu ırklara örnek olarak, Collie, German Shepdog, Dalmatian, Golden Retriever, Labrador Retriever, Doberman Pincsher, English Setter, Foxhound, Irish Setter, Visla, Afgan Hound Airdale Terrier sayılabilir.

İri (dev) ırklar, bu gruptaki ırklarda vücut ağırlığı 40 kg üzerindedir. Bu ırklara örnek olarak Saint Bernard, Rottweiller, Kangal, Mastiff, Great Dane, İrish Wolfhound, Akita, Pyrenean Mountain Dog, Newfoundland, Eskimo Dog, Bullmastiff, Borzoi, Alaskan Malamute sayılabilir.

Beslenme tarzının ırklara göre farklılık göstermesi söz konusu değildir. Ancak miktarı ırklara göre farklılık göstermektedir. Beslenme bir ırkın yaptığı işe ve çevre şartlarına göre farklılık gösterebilir. Bu durum ırkın ihtiyacı olan enerjiye bağlıdır. Örneğin bir av köpeği ile ev köpeğinin enerji ihtiyacı aynı olmayacağı gibi bir çoban köpeği ile bekçi köpeğininde ihtiyacı aynı değildir. Aynı ırk köpeğin harcadığı enerjiye göre de ihtiyacı farklılık gösterebilir. Bu konu özel beslenme diyeti ile ilgilidir ve bir köpeğin yaptığı işe bağlı olarak ihtiyaçları dengelenmelidir.

Beslenmenin günlük yaşamda önemi büyüktür. Tüm ırklar için geçerli olan kural ise dengeli ve düzenli beslenmedir. Ancak bazı köpek ırklarında beslenme ayrı bir önem taşımaktadır. Bu durum ırkların hassas oldukları hastalıklara bağlıdır ve beslenmelerine dikkat edilmelidir. 

İri ırk köpekler özellikle iskelet sistemi ile ilgili sorunlarla sık karşılaştıklarından özellikle büyüme döneminde beslenme ayrı bir önem taşır. Vücut ağırlığı ortalama 20 kg ile 80 kg arasında değişen bu ırklarda kemik gelişimi ile ağırlık artışının dengelenmesi gerekir. Aksi halde artan ağırlığı taşımakta zorlanan kemiklerle ilgili pek çok sorun (Arthritis, Vertebral Disk Fıtkı, Raşitzm vb.) yaşanabilir.

Kemik gelişimi yani iskelet sisteminin gelişimine etki eden faktörler genetik yapı, çevre şartları ve beslenmedir. Köpekler erişkin vücut ağırlıklarına 8 -10 aylık olduklarında ulaşırlar. İri ırklarda bu gelişim 18- 20 aylık oluncaya kadar devam eder. İlk aylarda ki gelişimin oldukça hızlı olması bu dönemdeki beslenmenin önemini artırmaktadır. Yeni doğan bir yavrunun vücut ağırlığı 16 hafta sonra doğum ağırlığının yaklaşık 30 katına erişmektedir. Bu dönemde kemiklerde ki gelişim köpeğin boyut olarak büyümesini yansıtmaktadır. Kemiklerin gelişimi yani uzaması uç bölümlerinde yer alan büyüme plaklarında olur. Alt ve üst uçlarda yer alan bu plaklar kıkırdak yapıdadır. Kıkırdak yapıda bulunan hücrelerin bölünerek çoğalması ve zamanla sertleşip kemikleşmesi ile gerçekleşen bu büyüme mekanizması çok dengeli bir şekilde devam eder. Eğer kıkırdak hücrelerinin sertleşmeden aşırı ağırlık taşıması gibi bir durum söz konusu olursa gelişim yavaşlayacağı gibi deformasyonlarda (Osteoarthritis, Osteocondrosis, Displazi vb.) görülebilir. 

Ayrıca kıkırdakların bölünerek çoğaldığı bu evrede gereğinden fazla kalsiyum verilirse hücreler hızlı bir şekilde sertleşeceğinden yine gelişme duracak ve aşırı kalsifikasyona bağlı olarak kemik üremeleri de şekillenecektir. Bu konuda en büyük örneği Golden Retriever ırkı köpeklerde görülen hip diysplasia oluşturmaktadır.

Büyük ve dev ırklarda sık yaşanılan iskelet sistemi problemlerinin yaşanmasındaki temel sorunda budur. Bu konu ile ilgili olarak ciddi araştırmalar yapan profesyonel mama firmaları özellikle iri ırklara ve eklem sorunlarına yönelik yeni mama türlerini piyasaya çıkarmıştır. Bu profesyonel mamalarda kondratin sülfat gibi eklem sistemini destekleyen maddelerin takviyesi ile dengeli bir gelişim amaçlanmaktadır. 

İri ırklarda, gelişme devresinde iskelet sisteminin güçlendirilmesi asıl amaçtır. Yüksek Enerji düzeyi, kolay sindirilebilirlik yanında kalsiyum ve fosfor oranının dengelenmesi gerekir. Ayrıca gıdalarda kullanılan proteinin miktar ve kalitesi vücudun, aminoasit ihtiyacının yeterli düzeyde karşılanabilmesi için önemlidir. 

İri ırk köpeklerde sık olmasada görülebilen iskelet sistemi problemlerinden birisi de iki parçadan oluşan ön kol kemiğinin (radius- ulna) eşit gelişmemesidir. Bu durumun oluşumunda da yine dengesiz beslenme etkin bir faktördür. Kemik uçlarında yer alan kıkırdak plaklarının dengesiz gelişimi bu sorunun temel nedenidir. Bu hastalığın şekillenmesinde de yine aşırı kalsiyum alımı söz konusu olabileceği gibi yetersizliğide söz konusu olabilir. 

Kalsiyum ve fosfor mekanizmasında önemli etkiye sahip olan D vitaminin de yeterli düzeyde gıdalarda bulunması gerekir. Bu iki mineralin bağırsaklardan emilimini sağlayan D vitaminin eksikliği iri ırklar başta olmak üzere tüm ırklarda raşitzme neden olabilir.

Tüm ırklar için gerekli olmakla birlikte hızlı bir beden gelişimi gösteren iri boyutlu ırklarda beslenme şekline ve dengesine dikkat etmek özellikle ileri dönemlerde yaşanabilecek pek çok iskelet sistemi problemini önleyecektir. Özellikle ağrı ve topallama gibi belirtiler yanında fiziki bozukluklara neden olan bu sorunların önlenebilmesinde beslenme proflaktik önlem olarak büyük önem taşımaktadır.

Juen Veteriner Polikliniği

1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7
Juen Veteriner Polikliğini